古诗词

夏日村居四十二首

于慎行

碧竹青萝院宇,黄鸡白酒盘飧。bì zhú qīng luó yuàn yǔ,huáng jī bái jiǔ pán sūn。
有客聊除花径,无人自掩蓬门。yǒu kè liáo chú huā jìng,wú rén zì yǎn péng mén。

于慎行

明山东东阿人,字可远,更字无垢。于慎思弟。隆庆二年进士。万历初历修撰、日讲官,以论张居正“夺情”,触其怒。以疾归。居正死后复起。时居正家被抄没,慎行劝任其事者应念居正母及诸子颠沛可伤。累迁礼部尚书。明习典制,诸大礼多所裁定。以请神宗早立太子,去官家居十余年。万历三十五年,廷推阁臣,以太子少保兼东阁大学士,入参机务,以病不能任职。旋卒,谥文定。学问贯穿百家,通晓掌故。与冯琦并为一时文学之冠。有《谷城山馆诗文集》。 于慎行的作品>>

猜您喜欢

夏日村居四十二首

于慎行

见客端愁结袜,开门最怯梳头。jiàn kè duān chóu jié wà,kāi mén zuì qiè shū tóu。
赢得北窗偃卧,湘帘翠簟如秋。yíng dé běi chuāng yǎn wò,xiāng lián cuì diàn rú qiū。

游仙诗

于慎行

姑射一何高,高高凌绛阙。gū shè yī hé gāo,gāo gāo líng jiàng quē。
上有两仙人,肌肤如玉雪。shàng yǒu liǎng xiān rén,jī fū rú yù xuě。
不笑亦不言,藐与世人绝。bù xiào yì bù yán,miǎo yǔ shì rén jué。
上谒逢真人,授我大药诀。shàng yè féng zhēn rén,shòu wǒ dà yào jué。
服药一玉箱,辽然五情热。fú yào yī yù xiāng,liáo rán wǔ qíng rè。
轻举步九霄,烟云忽若灭。qīng jǔ bù jiǔ xiāo,yān yún hū ruò miè。
大鸟止城门,安知是令威。dà niǎo zhǐ chéng mén,ān zhī shì lìng wēi。
徐市入东海,胡不采药归。xú shì rù dōng hǎi,hú bù cǎi yào guī。
三山空波涛,孰别是与非。sān shān kōng bō tāo,shú bié shì yǔ fēi。
大化自有运,寿命各有期。dà huà zì yǒu yùn,shòu mìng gè yǒu qī。
追念古贤圣,往往为土灰。zhuī niàn gǔ xián shèng,wǎng wǎng wèi tǔ huī。
汗漫不足道,六籍我所归。hàn màn bù zú dào,liù jí wǒ suǒ guī。

长歌行

于慎行

宴坐北堂上,秋宇何清凉。yàn zuò běi táng shàng,qiū yǔ hé qīng liáng。
客心殊不乐,起视夜未央。kè xīn shū bù lè,qǐ shì yè wèi yāng。
新月鉴空轩,列宿烂成行。xīn yuè jiàn kōng xuān,liè sù làn chéng xíng。
熠耀飞中庭,莎鸡号东厢。yì yào fēi zhōng tíng,shā jī hào dōng xiāng。
仰见孤鸣雁,噭噭天南翔。yǎng jiàn gū míng yàn,jiào jiào tiān nán xiáng。
屣履步阶除,啸咤以慨慷。xǐ lǚ bù jiē chú,xiào zhà yǐ kǎi kāng。
少壮弄文史,思登君子堂。shǎo zhuàng nòng wén shǐ,sī dēng jūn zi táng。
青阳忽不待,玄发亦已苍。qīng yáng hū bù dài,xuán fā yì yǐ cāng。
百川正东流,大海何泱泱。bǎi chuān zhèng dōng liú,dà hǎi hé yāng yāng。
寒暑相迁次,日月互匿藏。hán shǔ xiāng qiān cì,rì yuè hù nì cáng。
年命非金石,荣耀安得长。nián mìng fēi jīn shí,róng yào ān dé zhǎng。
自非不朽图,何以播馀芳。zì fēi bù xiǔ tú,hé yǐ bō yú fāng。
抱兹千岁忧,俯仰中情伤。bào zī qiān suì yōu,fǔ yǎng zhōng qíng shāng。

短歌行

于慎行

对酒当歌,朱颜未酡。duì jiǔ dāng gē,zhū yán wèi tuó。
日月其除,不乐奈何。rì yuè qí chú,bù lè nài hé。
周道茫茫,辟如羊肠。zhōu dào máng máng,pì rú yáng cháng。
葆身藏名,唯有醉乡。bǎo shēn cáng míng,wéi yǒu zuì xiāng。
阴木贞心,烈士苦颜。yīn mù zhēn xīn,liè shì kǔ yán。
微子之故,胡为永叹。wēi zi zhī gù,hú wèi yǒng tàn。
海水知寒,山石知雨。hǎi shuǐ zhī hán,shān shí zhī yǔ。
忧来攻中,谁当告语。yōu lái gōng zhōng,shuí dāng gào yǔ。
河之悠悠,欲济无梁。hé zhī yōu yōu,yù jì wú liáng。
率彼旷野,霜露沾裳。lǜ bǐ kuàng yě,shuāng lù zhān shang。
斮桂为橑,葺兰为宇。cuò guì wèi lǎo,qì lán wèi yǔ。
美人不来,吾谁与处。měi rén bù lái,wú shuí yǔ chù。

虾䱉篇

于慎行

醯鸡慕鼎俎,不知天地宽。xī jī mù dǐng zǔ,bù zhī tiān dì kuān。
蜉蝣望朝夕,安能念岁寒。fú yóu wàng cháo xī,ān néng niàn suì hán。
小人固多逸,志士良不闲。xiǎo rén gù duō yì,zhì shì liáng bù xián。
远涉四海岸,高举五岳巅。yuǎn shè sì hǎi àn,gāo jǔ wǔ yuè diān。
俯视红颜子,磬折一何艰。fǔ shì hóng yán zi,qìng zhé yī hé jiān。
春华诚可悦,秋实无乃阑。chūn huá chéng kě yuè,qiū shí wú nǎi lán。
啸咤拥长剑,气薄曾云端。xiào zhà yōng zhǎng jiàn,qì báo céng yún duān。
品庶徒营营,安知达者观。pǐn shù tú yíng yíng,ān zhī dá zhě guān。

饮马长城窟行

于慎行

青青陵上柏,翘翘思远客。qīng qīng líng shàng bǎi,qiào qiào sī yuǎn kè。
远客在何方,长城道路长。yuǎn kè zài hé fāng,zhǎng chéng dào lù zhǎng。
路长时复久,门外春杨柳。lù zhǎng shí fù jiǔ,mén wài chūn yáng liǔ。
杨柳正依依,君行胡不归。yáng liǔ zhèng yī yī,jūn xíng hú bù guī。
食薤自知辛,食檗自知苦。shí xiè zì zhī xīn,shí bò zì zhī kǔ。
苦辛在人心,当复谁为语。kǔ xīn zài rén xīn,dāng fù shuí wèi yǔ。
有鸟云中来,嗷嗷过我庭。yǒu niǎo yún zhōng lái,áo áo guò wǒ tíng。
愿附一札书,达我沈忧情。yuàn fù yī zhá shū,dá wǒ shěn yōu qíng。
鸟辞天路远,哀鸣去不返。niǎo cí tiān lù yuǎn,āi míng qù bù fǎn。
去去莫复陈,亲疏自有因。qù qù mò fù chén,qīn shū zì yǒu yīn。

善哉行

于慎行

秋风萧萧,白露为霜。qiū fēng xiāo xiāo,bái lù wèi shuāng。
今日相欢,胡不尽觞。jīn rì xiāng huān,hú bù jǐn shāng。
游彼三山,绛阙煌煌。yóu bǐ sān shān,jiàng quē huáng huáng。
道逢安朝,授我要方。dào féng ān cháo,shòu wǒ yào fāng。
采苓采苓,于彼高冈。cǎi líng cǎi líng,yú bǐ gāo gāng。
日暮天寒,风吹我裳。rì mù tiān hán,fēng chuī wǒ shang。
群鸟夜鸣,虎豹纵横。qún niǎo yè míng,hǔ bào zòng héng。
踌蹰四顾,郁何芒芒。chóu chú sì gù,yù hé máng máng。
白鹄晨号,在彼中阿。bái gǔ chén hào,zài bǐ zhōng ā。
啸匹不得,伤如之何。xiào pǐ bù dé,shāng rú zhī hé。
东方渐高,明星没河。dōng fāng jiàn gāo,míng xīng méi hé。
毋复相思,沉吟啸歌。wú fù xiāng sī,chén yín xiào gē。

相逢行

于慎行

相彼双阙间,车马夜行游。xiāng bǐ shuāng quē jiān,chē mǎ yè xíng yóu。
相逢问君家,君家南陌头。xiāng féng wèn jūn jiā,jūn jiā nán mò tóu。
黄金为门枢,碧玉疏高楼。huáng jīn wèi mén shū,bì yù shū gāo lóu。
中庭垂珠树,灵鸟翔庭陬。zhōng tíng chuí zhū shù,líng niǎo xiáng tíng zōu。
长子侍中郎,中子大长秋。zhǎng zi shì zhōng láng,zhōng zi dà zhǎng qiū。
小子胜揖拜,赐爵关内侯。xiǎo zi shèng yī bài,cì jué guān nèi hóu。
五日一洗沐,宾客满道周。wǔ rì yī xǐ mù,bīn kè mǎn dào zhōu。
通名不敢进,雨汗交横流。tōng míng bù gǎn jìn,yǔ hàn jiāo héng liú。
置酒高堂上,歌舞无时休。zhì jiǔ gāo táng shàng,gē wǔ wú shí xiū。
越姬调鸣瑟,赵女弹箜篌。yuè jī diào míng sè,zhào nǚ dàn kōng hóu。
一酌山岳寿,再酌江海酬。yī zhuó shān yuè shòu,zài zhuó jiāng hǎi chóu。
行乐未及终,年岁忽已遒。xíng lè wèi jí zhōng,nián suì hū yǐ qiú。
日匿西崦嵫,月出咸池隅。rì nì xī yān zī,yuè chū xián chí yú。
日月有亏盈,荣华能久留。rì yuè yǒu kuī yíng,róng huá néng jiǔ liú。
所以古贤圣,视若烟云浮。suǒ yǐ gǔ xián shèng,shì ruò yān yún fú。

满歌行

于慎行

适意能几何,日月不居,逝如江河。shì yì néng jǐ hé,rì yuè bù jū,shì rú jiāng hé。
裴回路岐,自使蹉跎。péi huí lù qí,zì shǐ cuō tuó。
遥望旧乡,郁何嵯峨。yáo wàng jiù xiāng,yù hé cuó é。
心之烦忧,其端孔多。xīn zhī fán yōu,qí duān kǒng duō。
炯炯多所念,鼎鼎欲何为。jiǒng jiǒng duō suǒ niàn,dǐng dǐng yù hé wèi。
举世如驰,拙者守道,智者趋时。jǔ shì rú chí,zhuō zhě shǒu dào,zhì zhě qū shí。
上观下获,以博铢锱。shàng guān xià huò,yǐ bó zhū zī。
岂不洵美,匪伊所思。qǐ bù xún měi,fěi yī suǒ sī。
秋风既寒,昔蹈东海,一何盘桓。qiū fēng jì hán,xī dǎo dōng hǎi,yī hé pán huán。
流水出门,白云在山。liú shuǐ chū mén,bái yún zài shān。
风尘挠予,去不遑安。fēng chén náo yǔ,qù bù huáng ān。
夙夜在公,凋此华颜。sù yè zài gōng,diāo cǐ huá yán。
天道难知,人胡可谋。tiān dào nán zhī,rén hú kě móu。
遗荣避世,师彼庄周。yí róng bì shì,shī bǐ zhuāng zhōu。
凿坏逾垣,亦复何求。záo huài yú yuán,yì fù hé qiú。
楚楚贵人,不知春秋。chǔ chǔ guì rén,bù zhī chūn qiū。
斗酒相呼,以游以遨。dòu jiǔ xiāng hū,yǐ yóu yǐ áo。
岂伊异人,夙昔同袍。qǐ yī yì rén,sù xī tóng páo。
莫小泰山,莫大秋毫。mò xiǎo tài shān,mò dà qiū háo。
直木先伐,薰香自烧。zhí mù xiān fá,xūn xiāng zì shāo。
尔不自夷,岁月其慆。ěr bù zì yí,suì yuè qí tāo。
葆真缮性,含光自韬。bǎo zhēn shàn xìng,hán guāng zì tāo。
存神观化,睎彼松乔。cún shén guān huà,xī bǐ sōng qiáo。

箜篌引

于慎行

今日斗酒会,为欢诚未央。jīn rì dòu jiǔ huì,wèi huān chéng wèi yāng。
高堂罗尊俎,四座何清凉。gāo táng luó zūn zǔ,sì zuò hé qīng liáng。
庖人出珍膳,嘉旨充圆方。páo rén chū zhēn shàn,jiā zhǐ chōng yuán fāng。
吴歈中酒发,赵瑟激清商。wú yú zhōng jiǔ fā,zhào sè jī qīng shāng。
丝竹洞心耳,悲至不尽觞。sī zhú dòng xīn ěr,bēi zhì bù jǐn shāng。
为客起行游,游彼大道旁。wèi kè qǐ xíng yóu,yóu bǐ dà dào páng。
车马若流水,佩剑寒秋霜。chē mǎ ruò liú shuǐ,pèi jiàn hán qiū shuāng。
被服心所喜,聊且为乐康。bèi fú xīn suǒ xǐ,liáo qiě wèi lè kāng。
朱门多媚少,磬折有容光。zhū mén duō mèi shǎo,qìng zhé yǒu róng guāng。
春华耀朝日,夕暮从风扬。chūn huá yào cháo rì,xī mù cóng fēng yáng。
四时舍我逝,日月递相藏。sì shí shě wǒ shì,rì yuè dì xiāng cáng。
人生天壤内,譬鸟集枯桑。rén shēng tiān rǎng nèi,pì niǎo jí kū sāng。
何不适情志,恣君技所长。hé bù shì qíng zhì,zì jūn jì suǒ zhǎng。
含情欲何待,但为达者伤。hán qíng yù hé dài,dàn wèi dá zhě shāng。

燕歌行七解

于慎行

西风烈烈霜满庭,天寒波深列宿明。xī fēng liè liè shuāng mǎn tíng,tiān hán bō shēn liè sù míng。
孤堂四壁络纬鸣,念君远客忧思盈。gū táng sì bì luò wěi míng,niàn jūn yuǎn kè yōu sī yíng。
日月相逐逝不停,百川东下如建瓴。rì yuè xiāng zhú shì bù tíng,bǎi chuān dōng xià rú jiàn líng。
谁能怀忧心不惊,抚时感事中怦怦。shuí néng huái yōu xīn bù jīng,fǔ shí gǎn shì zhōng pēng pēng。
就枕假寐不能成,揽衣起步露沾缨。jiù zhěn jiǎ mèi bù néng chéng,lǎn yī qǐ bù lù zhān yīng。
月出皎皎照前楹,群鸟栖树寒无声。yuè chū jiǎo jiǎo zhào qián yíng,qún niǎo qī shù hán wú shēng。
孤鸿何为中夜征,踯躅四顾伤人情,尔胡不归独屏营。gū hóng hé wèi zhōng yè zhēng,zhí zhú sì gù shāng rén qíng,ěr hú bù guī dú píng yíng。

燕歌行七解

于慎行

来日苦短去日长,四时代谢心茫茫。lái rì kǔ duǎn qù rì zhǎng,sì shí dài xiè xīn máng máng。
为客置酒临中堂,吴歈齐讴出东厢。wèi kè zhì jiǔ lín zhōng táng,wú yú qí ōu chū dōng xiāng。
引宫刻徵为乐方,悲音冽冽激中肠。yǐn gōng kè zhēng wèi lè fāng,bēi yīn liè liè jī zhōng cháng。
劳心惆忉不可忘,西风吹衣天雨霜。láo xīn chóu dāo bù kě wàng,xī fēng chuī yī tiān yǔ shuāng。
列宿灿烂罗成行,双星明明在河梁。liè sù càn làn luó chéng xíng,shuāng xīng míng míng zài hé liáng。
咫尺不语空相望,何为含忧令心伤。zhǐ chǐ bù yǔ kōng xiāng wàng,hé wèi hán yōu lìng xīn shāng。

燕歌行七解

于慎行

日出东南隅,照我邯郸宫。rì chū dōng nán yú,zhào wǒ hán dān gōng。
邯郸有好女,颜色靡春风。hán dān yǒu hǎo nǚ,yán sè mí chūn fēng。
采蘩出城南,采桑出城东。cǎi fán chū chéng nán,cǎi sāng chū chéng dōng。
黄金为长钩,桂枝为大笼。huáng jīn wèi zhǎng gōu,guì zhī wèi dà lóng。
上襦绣鸳鸯,下裙绣芙蓉。shàng rú xiù yuān yāng,xià qún xiù fú róng。
肌肤宛如玉,善态不可穷。jī fū wǎn rú yù,shàn tài bù kě qióng。
飞鸟见女来,厉翮凌高空。fēi niǎo jiàn nǚ lái,lì hé líng gāo kōng。
游鱼见女来,潜游深渊中。yóu yú jiàn nǚ lái,qián yóu shēn yuān zhōng。
车人去其盖,舟人去其篷。chē rén qù qí gài,zhōu rén qù qí péng。
少年满路傍,叹息忘所从。shǎo nián mǎn lù bàng,tàn xī wàng suǒ cóng。

燕歌行七解

于慎行

出西门,歌且行。chū xī mén,gē qiě xíng。
今我不极乐,当欲何营。jīn wǒ bù jí lè,dāng yù hé yíng。
江河水,东下如建瓴。jiāng hé shuǐ,dōng xià rú jiàn líng。
安能邑邑迫蹙,坐使华岁零。ān néng yì yì pò cù,zuò shǐ huá suì líng。
策骏马,驾高轩。cè jùn mǎ,jià gāo xuān。
召呼平生游,驰逐双阙间。zhào hū píng shēng yóu,chí zhú shuāng quē jiān。
薰以香自烧,膏以明自煎。xūn yǐ xiāng zì shāo,gāo yǐ míng zì jiān。
鼎鼎百年内,胡为长不欢。dǐng dǐng bǎi nián nèi,hú wèi zhǎng bù huān。
谁见仙人安期生,骖驾白鹿游三山。shuí jiàn xiān rén ān qī shēng,cān jià bái lù yóu sān shān。
谁见仙人安期生,骖驾白鹿游三山。shuí jiàn xiān rén ān qī shēng,cān jià bái lù yóu sān shān。
四时相递代,日月如转丸。sì shí xiāng dì dài,rì yuè rú zhuǎn wán。
乘时修令名,毋为世所叹。chéng shí xiū lìng míng,wú wèi shì suǒ tàn。

燕歌行七解

于慎行

何为侘傺长吁。hé wèi chà chì zhǎng xū。
但当饮旨酒,吹笙竽。dàn dāng yǐn zhǐ jiǔ,chuī shēng yú。
二十为侍中郎,三十执金吾。èr shí wèi shì zhōng láng,sān shí zhí jīn wú。
四十虽不大贵,车马骎骎往来,公卿长者居。sì shí suī bù dà guì,chē mǎ qīn qīn wǎng lái,gōng qīng zhǎng zhě jū。
但当在五陵,陌上快独呼。dàn dāng zài wǔ líng,mò shàng kuài dú hū。
鸡走狗被服襜褕。jī zǒu gǒu bèi fú chān yú。
男儿堕地,横绝四海,皇皇日夜,心一何愚。nán ér duò dì,héng jué sì hǎi,huáng huáng rì yè,xīn yī hé yú。
畴昔相追随,斗酒从游盘。chóu xī xiāng zhuī suí,dòu jiǔ cóng yóu pán。
一日不相及,中道与君成间关。yī rì bù xiāng jí,zhōng dào yǔ jūn chéng jiān guān。
束发奉明主,忠诚夙所殚。shù fā fèng míng zhǔ,zhōng chéng sù suǒ dān。
上有公家三尺,下为众庶所观。shàng yǒu gōng jiā sān chǐ,xià wèi zhòng shù suǒ guān。
彼美人子,何为营营,日夜诚足叹。bǐ měi rén zi,hé wèi yíng yíng,rì yè chéng zú tàn。